Nobelprijs Scheikunde uitgereikt aan spiegelmolecuul dat weigert nog langer in het openbaar rechtshandig te draaien
Het Nobelcomité eist dat alle chemici voortaan hun moleculen met de klok mee roeren, na een handmatige hertelling van 4.312 spiegelbeelden in Stockholm.
STOCKHOLM — Het Nobelcomité voor Scheikunde heeft de uitreiking van de prijs aan Henri Kagan en Kenso Soai opgeschort en een handmatige hertelling bevolen van alle 4.312 spiegelmoleculen in de archieven van de Academie. De ceremonie in het Concertgebouw is verplaatst naar een parkeerterrein buiten de stad, waar de genodigden in een rij staan opgesteld om elk molecuul afzonderlijk links- of rechtshandig te draaien.
De commissie eist dat alle laboratoria wereldwijd vanaf maandag een nachtdienst instellen waarin promovendi om de beurt een magneetroerder met de klok mee bedienen. «Wij kunnen niet langer toestaan dat een molecuul zelf kiest welke kant het op draait,» verklaarde een lid van het comité. «Dat is een keuze die door een bevoegde ambtenaar moet worden genomen.» In Tokio heeft de universiteit een hek geplaatst rond de afdeling organische synthese, zodat geen enkel molecuul ongecontroleerd naar buiten kan wandelen.
De Zweedse autoriteiten hebben een tijdelijke muur gebouwd om de voorraad rechtshandige moleculen, die volgens de nieuwe telling 1.208 stuks bedraagt. De overige 3.104 zijn linkshandig en moeten worden overgebracht naar een speciaal daarvoor ingerichte loods in Uppsala. Kagan, die het nieuws hoorde tijdens een wandeling, noemde het «een van de mooiste dagen van mijn leven, al was het vooral omdat ik niet hoefde te tellen.»
De prijs zelf, een bedrag van iets meer dan een miljoen euro, wordt voorlopig niet uitbetaald. Het geld gaat naar een fonds dat de aanschaf van extra roerstaafjes moet bekostigen. Volgende week beginnen de voorbereidingen voor de Nobelprijs voor de Vrede, waarvoor het comité alvast een hek rond het Vredespaleis heeft geplaatst.
3